السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

651

تفسير الميزان ( فارسي )

مؤلف : در عذاب رباخواران و كيفر ربا رواياتى بسيار از طرق شيعه و سنى وارد شده و در بعضى از آنها آمده كه گناه رباخوارى برابر هفتاد بار زناى با مادر است . « 1 » و در تهذيب به سند خود از عمر بن يزيد كه فروشنده پارچه اى بود كه در سابور ( شاپور خوزستان ) بافته مىشد روايت كرده كه گفت : به امام صادق ع عرضه داشتم : فدايت شوم مردم چنين مىپندارند كه دادن بهره پول براى كسى كه مضطر است نيز حرام است ، آيا اين صحيح است ؟ فرمود : بله ، براى اينكه مگر غنى و يا فقيرى سراغ دارى كه بدون احتياج و اضطرار چيزى را بخرد ؟ اى عمر ! خداى تعالى بيع را حلال و ربا را حرام فرموده ، پس تو تنها مىتوانى سود كسب را بگيرى و نمىتوانى ربا بگيرى ، پرسيدم ربا چيست ؟ فرمود : چند درهم بدهى و دو برابر ، آن را بگيرى و يا گندمى بدهى و دو برابر از همان جنس بگيرى . « 2 » و در كتاب فقيه به سند خود از عبيد بن زراره از امام صادق ع روايت كرده كه فرمود : ربا تنها در جنسى است كه كيل و يا وزن مىشود . « 3 » مؤلف : دانشمندان اسلامى در آنچه كه ربا در آن حرام است اختلاف كرده‌اند مذهب اهل بيت ع اينست كه ربا تنها در پول ، طلا و نقره و هر جنسى است كه كيل و يا وزن مىشود و چون مساله فقهى است و مربوط به بحث ما كه تفسير است نمىباشد لذا از بحث بيشتر پيرامون آن صرفنظر نموديم . و در كافى از يكى از دو امام باقر و صادق ع و در تفسير عياشى از امام صادق ع روايت كرده‌اند كه فرموده‌اند : منظور از موعظه در جمله * ( « فَمَنْ جاءَه مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّه » ) * توبه است . « 4 » و در تهذيب از محمد بن مسلم روايت آورده كه گفت : از اهل خراسان مردى داخل شد بر امام باقر ع ( كه از راه رباخوارى مال فراوانى بدست آورده بود ، بعد از فقهاء پرسيده بود كه تكليفم چيست ؟ همه گفته بودند هيچ عبادتى از تو پذيرفته نيست تا آنكه اموال را به صاحبش برگردانى ) مرد خراسانى قصه خود را گفت ، و امام ابى جعفر ع فرمود : راه نجات تو ، در كتاب خداى عز و جل آمده است . آنجا كه مىفرمايد :

--> ( 1 ) وسائل ج 12 ص 422 باب 8 از ابواب ربا ( 2 ) تهذيب ج 7 ص 18 ( 3 ) فقيه ج 3 ص 275 ( 4 ) اصول كافى ج 2 ص 431 و تفسير عياشى ج 1 ص 152